ЕУ подготвува патокази за четири земји‑кандидатки; Северна Македонија чека јасен сигнал

Брисел подготвува таргетирани патокази и индикативни рокови за четири земји‑кандидатки за членство во ЕУ, додека Северна Македонија чека јасен сигнал за својата евроинтеграција. Овој развој следува пред посетата на претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен на Западен Балкан и пред стратешката дискусија на лидерите на ЕУ за проширувањето на 15 октомври 2026 во Брисел.

Според високи претставници на Европската комисија, Црна Гора, Украина, Молдавија и Албанија се разгледуваат како група која би добила чекор‑по‑чекор планови што ќе ги содржат обврските, мерките и приближните датуми за затворање на преговарачките кластери доколку реформите продолжат. Целта е да се донесе поголема предвидливост на процес кој критичарите го оценуваат како долгогодишен и успорен.

Исти извори наведуваат дека Косово, Северна Македонија и Босна и Херцеговина нема да бидат вклучени во првичниот сет патокази. Надвор од планот остануваат и Грузија, Турција и Србија поради проблеми поврзани со демократските стандарди и владеењето на правото, според оценките на Брисел.

Што ќе содржат патоказите

Патоказите треба да ги дефинираат и реформските обврски на секоја земја‑кандидат, но и одговорностите на земјите‑членки кои треба да потврдуваат напредок. Во нив ќе стојат приближни временски рокови за затворање на клучните преговарачки кластери — пресвртници на патот кон членството — и механизми што би спречиле идни членки да ги блокираат клучните политики на Унијата или да се повлекуваат од преземените обврски.

Во Скопје реакциите беа воздржани. Премиерот Христијан Мицкоски побара побрза испорака на конкретни придобивки за граѓаните во Западен Балкан, посочувајќи на олеснување на проблемите за превозниците и воведување бесплатен роаминг за регионот во рамките на ЕУ. Тој исто така побара Брисел директно да се вклучи во разговорите меѓу Скопје и Софија за да се обезбеди дијалог и предвидливост во процесот.

Лидерот на СДСМ, Венко Филипче, изјави дека опозицијата ќе ја поддржи секоја мерка што ќе ја зацврсти преговарачката позиција на земјата или ќе гарантира дека нема повторно да биде блокирана на европскиот пат. Новиот известувач на Европскиот парламент за Северна Македонија, Томас Вајц, порача на форум за проширување дека интеграцијата не треба да се посматра само како крајна цел, туку како процес што носи конкретни придобивки за граѓаните и подобрува квалитет на животот.

Фото: прес-материјал од настанот