Почетна
Политика

Филипче бара 600 евра минималец: две плати не ја покриваат синдикалната кошница

Предлогот на СДСМ за нето минималец од 600 евра и субвенции за придонесите доаѓа додека на четиричлено семејство, според синдикалниот модел, му недостигаат 17.340 денари по две минимални плати; Владата упатува на социјален дијалог.

·Политика
Филипче бара 600 евра минималец: две плати не ја покриваат синдикалната кошница

СДСМ предлага нето минималната плата да изнесува 600 евра, со државна поддршка за придонесите на приватните работодавачи. Предлогот го отвора прашањето за доходот на работниците во време кога две сегашни нето минимални плати, односно 52.092 денари, се 17.340 денари под септемвриската синдикална кошница од 69.432 денари за четиричлено семејство.

Што точно предлагаат Филипче и СДСМ

На прес-конференцијата во Собранието на 1 октомври 2026 година, лидерот на опозицијата Венко Филипче побара пратениците да поддржат закон со кој нето минималецот би бил 600 евра, а државата би ги субвенционирала социјалните придонеси на приватните работодавачи. Според соопштението на СДСМ, целта е работниците што примаат минимална плата да добиваат повисоки нето-примања. Филипче како можни извори на средства посочи кратења на буџетските расходи за службени патувања, мебел и возила.

Станува збор за предлог, а не за донесен закон: нема усвоен закон ниту одобрена ребалансна структура што би ги обезбедила средствата. Опфатот и вкупната цена на субвенцијата за придонесите допрва треба да се пресметаат. За претходна верзија на законот, СДСМ во јануари наведе финансиски импликации од 7,5 милијарди денари. Таа партиска проценка се однесува на претходниот предлог и не ја утврдува цената на субвенционирањето на придонесите во сегашниот предлог. За целосна проценка би биле потребни параметри за бројот на корисници, износот по вработен, времетраењето и фискалните компензации.

Фактите за платите и трошоците

Според WageIndicator, законската минимална плата во периодот март–октомври 2026 година изнесува 26.046 денари нето и 38.507 денари бруто. Две такви нето плати изнесуваат 52.092 денари. Тоа е 17.340 денари помалку од септемвриската моделска синдикална кошница од 69.432 денари за четиричлено семејство, пресметана од синдикат. Во варијанта со месечна кирија, според извештај на Дојче веле, потребните трошоци достигнуваат 84.807 денари, што е разлика од 32.715 денари во однос на две нето минимални плати.

Овие кошнички се моделски синдикални пресметки, а не универзален опис на трошоците на секое домаќинство. Сепак, тие се јавен показател за притисокот од храната, енергенсите и киријата и го ставаат предлогот за повисок нето-приход во конкретен семеен контекст. Доколку минималната плата достигне 600 евра нето, начинот на кој би се покрил даночно-придонесниот јаз ќе треба јасно да се утврди во законската и буџетската постапка.

Што вели Владата на Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски претходно изјави дека зголемувањето на платите треба да произлезе од социјален дијалог меѓу работниците и работодавачите, при што Владата е фасилитатор, а не единствен платец. Според таа позиција, договорот меѓу работниците и работодавачите треба да претходи на политичко утврдување на износот, а директните државни субвенции отвораат посебно буџетско прашање.

Тоа е позиција за постапката, а не за конечниот износ. Во изјавите разгледани за овој текст не е претставен конкретен алтернативен владин модел со суми, рокови и извори на средства. Ако Владата го смета социјалниот дијалог за главен пат, од јавен интерес е да појасни како ќе го придвижи: со формула за индексирање, временски план, секторски прагови, можни даночни олеснувања и процена на инфлаторните ефекти.

Сметкополагателство: од каде пари и кога?

Предлогот на Филипче ги наведува кратењата на службени патувања, мебел и возила како можни извори на средства. За неговото спроведување ќе биде потребна прецизна пресметка на заштедите од тие буџетски ставки, како и на годишниот износ за субвенционирање на придонесите во приватниот сектор. Важно е да се утврди дали поддршката би била временска или трајна и дали би важела за нови и за постојни вработувања.

Воедно, Владата, која ја застапува рамката на социјален дијалог, треба да покаже како тој процес ќе одговори на разликата меѓу платите и трошоците во домаќинствата. Прашањата за динамиката на усогласувањето, поддршката за микропретпријатијата и заштитата од отпуштања или неформализирање на трудот се дел од јавната одговорност при секоја одлука за минималната плата.

Предлогот за 600 евра нето го става животниот стандард на работниците во средиштето на дебатата. За домаќинствата што се соочуваат со сметки и кирија, следниот чекор е мерките да добијат јасни бројки, рокови и институционален одговор — и во законодавната постапка и во буџетот.

Извори и контекст: СДСМ (прес-конференција); СДСМ (претходна верзија на законот); Вејџ индикатор (минимална плата); Дојче веле (синдикална кошница); СДК (изјава на премиерот).

Фото: кадар од прес-конференцијата на СДСМ

Поврзани написи