Kryefaqja
Politika

Filipçe sfidon Mickoskin: katër vende në planet e BE-së, Maqedonia e Veriut ende jashtë

Filipçe i kërkoi Qeverisë të paraqesë një plan të besueshëm për BE-në para vizitës së Ursula von der Leyen më 2 tetor. Komisioni po shqyrton draft-udhërrëfyes për katër vende kandidate, pa garanci anëtarësimi deri në vitin 2030.

·Politika
Filipçe sfidon Mickoskin: katër vende në planet e BE-së, Maqedonia e Veriut ende jashtë

Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, i kërkoi Qeverisë të paraqesë një plan të besueshëm për rrugën evropiane të Maqedonisë së Veriut para vizitës së pritshme të kryetares së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen. Ai ngriti pyetjen pse vendi nuk është mes katër kandidateve për të cilat Komisioni Evropian po shqyrton draft-udhërrëfyes dhe kërkoi hapa konkretë e afate për të mos u thelluar ngërçi në procesin e anëtarësimit.

Çfarë ekziston në të vërtetë: draft, jo garanci

Më 27 shtator, sipas raportimit të Politico, Komisioni Evropian po shqyrton draft-udhërrëfyes për Malin e Zi, Shqipërinë, Ukrainën dhe Moldavinë. Sipas informacionit nga dy zyrtarë të Komisionit të publikuar nga media, Maqedonia e Veriut "në këtë moment" nuk është mes shteteve për të cilat po përgatitet një instrument i tillë. Këto draft-dokumente nuk janë miratuar, nuk ofrojnë anëtarësim automatik, nuk përcaktojnë afat anëtarësimi deri në vitin 2030 dhe nuk janë garanci ligjërisht detyruese. Ato janë propozime pune që varen nga përparimi i reformave dhe nga marrëveshja politike brenda BE-së.

Faqet zyrtare të Komisionit Evropian konfirmojnë se Maqedonia e Veriut mbetet vend kandidat, mbajti Konferencën Ndërqeveritare në korrik 2022, përfundoi procesin e skriningut në dhjetor 2023 dhe tashmë po përfiton mjete nga Plani i Rritjes. Kushti kryesor politik para hapjes së klasterit të parë — ndryshimet kushtetuese të parashikuara në kornizën negociuese të vitit 2022 — mbetet në tryezë, ndërsa hapi i ardhshëm në negociata varet nga përmbushja e tij.

Filipçe kërkon përgjigje të qartë për planin e BE-së

Në konferencën për shtyp në Kuvend më 1 tetor, Filipçe e drejtoi kritikën e tij te, siç tha, mungesa e Maqedonisë së Veriut në udhërrëfyesit e propozuar. Ai i bëri thirrje Qeverisë të ofrojë zgjidhje para vizitës së Ursula von der Leyen dhe paralajmëroi se vonesa e mëtejshme mund ta ndalë dinamikën e integrimit. Në një komunikatë partiake, ai tha shkurt: "Ne nuk jemi aty." Kjo u referohet propozimeve draft që janë në përgatitje, jo një liste të miratuar apo një rezultati të garantuar të procesit të anëtarësimit.

Filipçe paralajmëroi gjithashtu se zgjatja e procesit mund të ndikojë në standardin e jetesës dhe të nxisë emigrimin. Ky është vlerësimi i tij politik për pasojat e ngërçit dhe mbështet kërkesën e tij që Qeveria të tregojë me kohë se si do t’i çojë përpara negociatat. Pyetja që ai shtron është nëse Maqedonia e Veriut do të ketë një qasje të përgatitur dhe të verifikueshme për t’i shfrytëzuar mundësitë që hap integrimi evropian.

Çfarë thotë Qeveria: qëllim strategjik, por pa ndryshime kushtetuese në formën aktuale

Kryeministri Hristijan Mickoski dhe Qeveria kanë theksuar publikisht se anëtarësimi në BE mbetet qëllim strategjik dhe se agjenda e reformave vazhdon. Qëndrimi i tyre, sipas deklaratave të deritanishme, është të arrihet një "marrëveshje e qëndrueshme" me BE-në dhe Bullgarinë që do të ofronte rrugë të qartë drejt anëtarësimit të plotë. Ata refuzojnë versionin e ndryshimeve kushtetuese të kërkuara aktualisht pa garanci shtesë.

Në këtë kontekst Filipçe kërkon që Qeveria të shpjegojë se si qasja e saj do ta hapte klasterin e parë. Mbeten të rëndësishme pyetjet se çfarë alternative i propozon Qeveria Komisionit Evropian dhe shteteve anëtare, nëse ekziston një draft-marrëveshje ose formulë ndërmjetësuese dhe cilat afate do të vlenin për hapat e ardhshëm. Kjo nuk e ndryshon detyrimin në kornizën negociuese; vë në qendër mënyrën se si Qeveria thotë se synon të sigurojë zgjidhje të qëndrueshme.

Pyetja kyçe para vizitës: plan, afate dhe rezultate të matshme

Para vizitës së Ursula von der Leyen, Filipçe kërkon që Qeveria të tregojë publikisht cilin plan i propozon Komisionit, cilat reforma do t’i përmbushë dhe kur, si edhe çfarë kërkon saktësisht nga Sofja dhe Brukseli për ta kapërcyer ngërçin. Këto pyetje burojnë nga kritika e tij, ndërsa përgjigjja varet nga marrëveshjet politike dhe përmbushja e kushteve në procesin e anëtarësimit.

Brukseli për momentin dërgon një mesazh të dyfishtë: statusi kandidat i Maqedonisë së Veriut është i qëndrueshëm dhe mbështetja përmes Planit të Rritjes vazhdon, por kushti kushtetues mbetet para hapjes së klasterit të parë. Mungesa në draft-udhërrëfyesit aktualë nuk nënkupton përjashtim nga procesi evropian, por thekson nevojën që Maqedonia e Veriut të ketë një plan të qartë dhe të zbatueshëm për fazën e ardhshme.

Dokumentet draft në Bruksel nuk garantojnë anëtarësim për asnjërin nga katër vendet, por Filipçe i përdor ato si bazë për të kërkuar një strategji konkrete qeveritare. Thirrja e tij para vizitës së Ursula von der Leyen është që Qeveria të paraqesë plan, afate dhe hapa diplomatikë që publiku mund t’i ndjekë, duke ruajtur kushtet dhe statusin ligjor që vlejnë për procesin e anëtarësimit.

Përditësim, 2 tetor: Vizita e Ursula von der Leyen në Shkup u zhvillua. Ajo dhe Mickoski paralajmëruan përpjekje për bisedime me Bullgarinë javën e ardhshme, ndërsa ndryshimet kushtetuese mbeten kusht për hapjen e grupit të parë të kapitujve negociues. Ky është një hap diplomatik i paralajmëruar, jo marrëveshje e arritur apo grup kapitujsh i hapur. Kërkesa e Filipçes për plan të qartë, afate dhe rezultate të matshme tani mund të vlerësohet nga përparimi konkret që do të sjellë kjo nismë.

Burimet dhe konteksti: LSDM (konferencë për shtyp); Politico (draft-udhërrëfyes); Komisioni Evropian (statusi i anëtarësimit); Deutsche Welle (qëndrimi i Mickoskit); Deutsche Welle (vizita e 2 tetorit).

Foto: pamje nga konferenca për shtyp e LSDM-së

Artikuj të ngjashëm