Janevska: Parimi Badenter të mos përdoret për të bllokuar ligjet për arsimin e lartë

Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, tha se nuk është mirë t'i përdoret parimi i Badenter-it si instrument politik në fushën e arsimit, pasi tre projekt‑ligje të ministrisë — për arsimin e lartë, për aktivitetin kërkimor‑shkencor dhe për cilësinë në arsimin e lartë dhe shkencën — janë në procedurë parlamentare, por po bllokohen nga një front opozitar shqiptar i cili kërkon zbatimin e parimit Badenter gjatë miratimit.

Janevska ngriti çështjen në një konferencë për shtyp më 6 gusht, ku u prezantuan rezultatet e Maturës shtetërore, dhe kërkoi që deputetët t'i ndajnë mosmarrëveshjet politike nga ligjet që sipas saj janë masa teknike për forcimin e universiteteve dhe të stafit mësimdhënës.

Akademikët dhe përmbajtja e projekt‑ligjit

Ministrja tha se Projekt‑ligji për Arsimin e Lartë kaloi një proces të gjatë dhe shumë transparent, në të cilin grupi punues i ministrisë pranoi shumë vërejtje nga komuniteti akademik, edhe pse pranoi se një pjesë e vogël do të mbetet e pakënaqur. Sipas saj, shumica e akademikëve e pranoi ligjin ashtu siç është.

Janevska pohoi: "Their adoption is blocked through the instrument called Badenter. It is generally known that it was abused in the past and that the Government wants to make a better law for fair representation, which I personally, I repeat many times, fully support, yes, the rights of minorities in the country must be protected." (shënim: citati u përkthye në anglisht për ruajtjen e kuptimit). Ajo sqaroi se këto tri ligje nuk trajtojnë këto çështje, por flasin për elemente meritorë: organizimin e arsimit të lartë, cilësinë e profesorëve dhe më shumë punë praktike gjatë studimeve.

Ministrja paralajmëroi se vonesat kanë pasoja të prekshme për studentët dhe tregun e punës. "Every lost day is a lost day for young people in this country," tha ajo, duke nënvizuar nevojën për të siguruar diplomantë të përgatitur brenda "5–10 years" që do të mund të përkujdesen për sektorë të ndryshëm si ekonomia, bujqësia, arsimi i lartë dhe shëndetësia. Janevska tha se pret një debat të ri publik në Kuvend dhe beson se ligjvënësit do të gjejnë zgjidhje shpejt.

Ajo njoftoi gjithashtu se kuotat e pranimit në të gjitha universitetet janë ulur rreth 2.000 vende këtë vit, me ulje kryesore në degët e administrimit të biznesit, administratës publike, disa programe ekonomike dhe të drejtës, për shkak të papunësisë më të lartë në këto degë. Degët teknike — informatikë, inxhinieri mekanike dhe civile — mbeten thuajse të njëjta dhe të aftësitë për punësim, sipas saj, arrijnë në "98–99 percent". Ajo gjithashtu bëri të ditur se u anuluan testet për 226 nxënës për shkak të kopjimit dhe eseve të shkruara me inteligjencë artificiale, dhe se mesatarja e Maturës shtetërore është 3.66.

Në Kuvend, Hristijan Mickoski deklaroi: "I am directly involved in the law on higher education as I am also a professor," sipas fjalëve të tij atje.

Foto: K. Popov