„Ќе ги изгазам како шлепер жаба“: Филипче до критичарите во СДСМ

Со груба, агресивна метафора искажана на прес-конференција во Собранието на 1 октомври, претседателот на СДСМ, Венко Филипче, порачува до внатрепартиските критичари: „Ако не, нека ми се тргнат од патот, затоа што ќе ги изгазам како шлепер жаба“ – порака што стои во официјалното соопштение на СДСМ и е потврдена во извештаите на „Фокус“ и „Скопје1“. Ова е политичка реторика, не доказ за планиран физички напад, но ја открива високата температура на конфликтот околу идната стратегија на партијата.

Новиот удар во стара расправија

Филипче во настапот ги повика критичарите да се вклучат во изборната кампања во Брвеница, но веднаш додаде: „Ако не, нека ми се тргнат од патот, затоа што ќе ги изгазам како шлепер жаба“. Според партиското објаснување, тој инсистира дека неговиот тим две години работи на консолидирање на СДСМ и дека дел од поранешните функционери сносат одговорност за минатите неуспеси. Тоа е политичка оценка, не правна констатација, и не е поткрепена со нови внатрешни анализи изнесени јавно.

На спротивната страна е платформата „Разговори за иднината во 12:05“, во која учествуваат поранешните високи функционери Игор Ивановски и Андреј Петров, како и актуелната пратеничка и поранешна министерка Славјанка Петровска. Нивниот брифинг од 24 септември побара опозициски фронт што вклучува СДСМ, но без Филипче како лидер, аргументирајќи дека сегашното раководство не успева да создаде доверлива алтернатива. Истовремено, тие јавно наведуваат дека не планираат нова партија или самостојни листи и го отфрлаат етикетирањето како „ЗНАМ 2.0“.

Важен контекст и временска линија

Платформата на 27 септември објави реакција во која ја проблематизира легитимноста на Филипче внатре во партијата. Важно е да се нагласи: тој документ претходи на изјавата со „шлеперот“ од 1 октомври и не смее да се чита како одговор на денешната реторика. Денес, новината е токму ескалацијата на јазикот на првиот човек на СДСМ, а не повторување на веќе познатите ставови на реформаторите.

Дојче веле на 28 септември пренесе предупредувања од партиски извори дека јавното препукување ги демотивира активистите и ѝ оди во прилог на владејачката ВМРО-ДПМНЕ. Тоа е проценка на извори, не мерено јавно мислење или нова анкета, но ја осветлува цената на конфликтот по организацискиот морал и теренската мобилизација.

Внатрешна реформа или дополнителна поделба?

Клучната дилема по денешниот настап не е семантичка – дали метафората е „само“ политички жаргон – туку стратегиска: дали СДСМ може да преговара за патоказ што истовремено ќе отвори простор за внатрешни избори и за соработка со поширок опозициски спектар, без да се разниша основната лидерска легитимност. Реформаторите бараат фронт без Филипче, а не нова партија; раководството бара мобилизација под сегашното знаме и континуитет на започнатата реконструкција.

За јавноста и за членството важни прашања остануваат неодговорени: кои се мерливите резултати од двегодишната реконструкција на кои упатува Филипче; дали и кога би следеле внатрешни избори што би ги обновиле мандатите и довербата; и може ли да се постигне принципиелен договор за заеднички настап во клучни општини без лични понижувања и црвени линии околу лидерството.

Агресивната реторика може краткорочно да ги собере редовите, но ризикува да ги продлабочи рововите со групата „12:05“ и да ја релативизира пораката кон неопределените гласачи. Од друга страна, инсистирањето на платформата дека „нема нова партија“ треба да се преточи во конкретна формула за соработка – низ јавна програма и јасни правила за внатрепартиска расправа – ако навистина целта е зајакнување на СДСМ, а не паралелен центар на влијание.

Во отсуство на нови факти за конкретни договори или рокови за внатрепартиски избори, останува на раководството и на реформаторите да покажат дека можат да ги надминат несогласувањата без да си нанесат политичка штета – и дека токму СДСМ, со или без кадровски корекции, може да стане кредибилен противтежник на Владата.

Извори и контекст: СДСМ (прес-конференција); Скопје1 (изјава и контекст); Фокус (ставот на платформата); Макфакс (претходна реакција на платформата); Дојче веле (внатрепартиски спор).

Фото: кадар од прес-конференцијата на СДСМ