„Paratë janë te Mickoski dhe banda e tij“: Filipçe – banda do të përgjigjet

Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, në një video-mesazh të publikuar më 14 nëntor, i mblodhi në një vend shifrat që qytetarët i ndiejnë çdo ditë – dhe shqiptoi një nga fjalitë e tij më të ashpra deri më tani kundër kryeministrit Hristijan Mickoski: „Para në buxhet nuk ka, para për qytetarët nuk ka. Por e dimë ku ka – te Mickoski dhe banda e tij.“

Filipçe pretendon se kryeministri „lufton vetëm për tenderët e tij kriminalë dhe për fitimin e tij, si shef i grupit kriminal të organizuar“, i cili, sipas tij, gjatë dy viteve të fundit e ka varfëruar vendin, dhe paralajmëron se llogaria ende nuk është mbyllur: „E vërteta tani ka dalë në dritë – edhe me Alta Bankën, edhe me lidhjet e tij kriminale me Vuçiqin. Për të gjitha këto do të ketë përgjegjësi. Banda do të përgjigjet.“

„Çfarë ekonomie e treta?“

Filipçe nis nga projeksionet më të fundit të Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN). Sipas një renditjeje të „Visual Capitalist“, të hartuar mbi bazën e projeksioneve të tetorit të Fondit, Maqedonia është e 41-ta ndër 48 ekonomi evropiane, me prodhim të brendshëm bruto (PBB) të projektuar për frymë prej 11.762 dollarësh për vitin 2026. Para saj janë Serbia (17.126 dollarë), Mali i Zi (16.211) dhe Shqipëria (13.968), ndërsa në rajon Maqedonia është para vetëm Bosnjës dhe Hercegovinës, e cila është e 43-ta me 10.845 dollarë. Gjermania, me 65.699 dollarë për frymë, është më shumë se pesë herë mbi nivelin maqedonas.

„Çfarë ekonomie e treta? Maqedonia është në fund të Evropës“, tha Filipçe. „Kjo është gjendja reale e ekonomisë maqedonase. Jo përrallat e Hristijan Mickoskit për ekonominë e tretë në Evropë, jo gënjeshtrat për rritjen më të shpejtë të pagave dhe pensioneve. Gjithçka që kemi thënë gjatë vitit të kaluar tani është konfirmuar edhe nga FMN-ja.“

Shporta, energjia elektrike dhe ngrohja

„Çmimet janë rritur deri në tavan, ndërsa pagat stagnojnë. Shporta është 90.000 denarë. As tri paga nuk mjaftojnë për të mbuluar shpenzimet mujore“, tha Filipçe. Në komunikatën me shkrim, LSDM-ja sqaron se shifra prej 90.000 denarësh i referohet shportës „me banesë“, pra duke përfshirë shpenzimet për banim.

Drejtimin e konfirmojnë edhe shifrat e sindikatave. Sipas Lidhjes së Sindikatave të Maqedonisë (LSM), shporta minimale sindikale për një familje katëranëtarëshe në tetor arriti në 70.358 denarë, që është 3.945 denarë më shumë se në janar. Vetëm për ushqim dhe pije nevojiten 26.170 denarë – 124 denarë më shumë se e gjithë paga minimale, e cila është 26.046 denarë.

Filipçe paralajmëroi edhe për „shtrenjtimin e pritur të energjisë elektrike dhe të ngrohjes“. MEPSO në tetor kërkoi nga Komisioni Rregullator i Energjetikës (KRE) që tarifa e transmetimit të energjisë elektrike nga 1 janari 2027 të rritet me 97,68 për qind, ndërsa katër kompanitë e energjisë termike kërkuan një korrigjim të ri të çmimit të ngrohjes për shkak të gazit më të shtrenjtë. Nëse miratohet, ky do të ishte shtrenjtimi i tretë i ngrohjes këtë vit. Fjalën e fundit e ka KRE-ja. „Realiteti është se nuk ka rritje të pagës minimale – vetëm përralla“, tha Filipçe.

Katër miliardë euro borxh i ri

„Realiteti është se ka katër miliardë euro huamarrje të re për dy vjet. Realiteti është se njerëzit jetojnë më keq“, tha lideri i LSDM-së. Sipas të dhënave të publikuara nga DW, borxhi publik në fund të tremujorit të dytë të vitit 2026 arriti në 10,73 miliardë euro, ose 58,8 për qind të PBB-së – afër pragut prej 60 për qind, të cilin një pjesë e ekonomistëve e konsiderojnë sinjal serioz shqetësimi.

Tenderë pa tender

Akuza më e rëndë e Filipçes – se kryeministri lufton „për tenderët e tij kriminalë“ – erdhi një ditë pasi shumica parlamentare, me 63 vota „për“ dhe 20 „kundër“, miratoi ndryshimet e Ligjit për prokurimet publike. Votimi erdhi pasi Kuvendi e fshiu nenin 13, për shkak të të cilit presidentja Gordana Siljanovska-Davkova më parë nuk e kishte nënshkruar dekretin për shpalljen e ligjit.

Sipas LSDM-së dhe partisë DOM, ndryshimet e rrisin kufirin për blerje pa shpallje publike deri në 25.000 euro për mallra dhe deri në 120.000 euro për punë ndërtimore, e fshijnë detyrimin e vitit 2019 për pëlqim paraprak nga Byroja për Prokurime Publike për procedurat me negociim pa shpallje paraprake dhe e rrisin tarifën për ankesë nga 200 në 600 euro. Qendra për Komunikime Qytetare paralajmëroi se ndryshimet janë miratuar pa konsultime publike dhe se mbartin rreziqe korrupsioni. LSDM-ja paraqiti mbi 2.000 amendamente për ligjin.

Mickoski i mbron ndryshimet. „Ne kemi shoqëri avokatie dhe kompani që fitojnë duke u marrë vesh me vetëdije dhe duke i rrëzuar prokurimet publike“, deklaroi kryeministri. „Kjo nuk mund të ndodhë më.“ Ai thotë se për ligjin është konsultuar edhe bashkësia ndërkombëtare.

Alta Banka dhe lidhja me Beogradin

Shtylla e dytë e akuzës është Alta Banka. Prokuroria serbe për Krim të Organizuar e dyshon pronarin, Davor Macura, se nga trezori i Alta Bankës në Beograd ka nxjerrë rreth 45 miliardë dinarë – pothuajse 383 milionë euro. Banka Popullore më 1 nëntor vendosi administrim të përkohshëm në Alta Bankën SHA Manastir, ndërsa klientët ende janë të kufizuar në 15.000 denarë në javë me kartelë, përkatësisht në 20.000 denarë për dy javë për ata që nuk kanë kartelë. Nga e hëna, 16 nëntor, do të punojë edhe ekspozitura në Prilep.

Në seancën mbikëqyrëse në Kuvend më 11 nëntor, Mickoski pretendoi se Maqedoninë në marrëdhënie biznesi me Alta Bankën e Macurës e futi qeveria e LSDM-së dhe BDI-së, me propozim të ministrit të atëhershëm Fatmir Besimi. Filipçe u përgjigj me procesverbalin e seancës së qeverisë të 24 tetorit 2023, sipas të cilit qeveria e atëhershme e angazhoi Avokaturën Shtetërore për të mbrojtur interesin shtetëror, dhe kujtoi se banka hyri në treg kur kryeministër ishte Mickoski dhe guvernator Trajko Sllaveski. Sllaveski pohon se Banka Popullore i ka respektuar të gjitha procedurat ligjore dhe se „e ardhmja e afërt do të tregojë se Banka Popullore ka vepruar drejt“.

Prokurori Publik i Shtetit, Nenad Saveski, deklaroi në seancë se në atë moment nuk mund të thoshte nëse ka parahetim, por theksoi: „Kushdo që ka kryer vepër penale duhet të përgjigjet para ligjit. Ligjet vlejnë njësoj për të gjithë.“

Sa i përket Vuçiqit, Mickoski dhe Aleksandar Vuçiq u takuan në Nju Jork më 24 shtator, dhe pas takimit Vuçiq deklaroi se biseda kishte qenë „e mirë dhe e hapur“. Përmendja e „lidhjeve kriminale“ nga Filipçe është akuzë politike e LSDM-së – asnjë institucion deri më tani nuk ka vërtetuar ndonjë lidhje kriminale mes kryeministrit, Vuçiqit dhe Alta Bankës. Të njëjtën ditë, anëtarja e Bordit Ekzekutiv të LSDM-së, Natasha Popoviq, deklaroi se Mickoski është „në panik total për Alta Bankën“ dhe e akuzoi se, sipas modelit të Vuçiqit, me kërcënime dhe presion kërkon ta heshtë opozitën.

Përgjigjja e VMRO-DPMNE-së

VMRO-DPMNE-ja u përgjigj se Filipçe ka treguar mosnjohje të gjërave themelore ekonomike dhe se duhet të shikohen të gjithë treguesit ekonomikë së bashku, e jo veç e veç. „Maqedonia ka normën më të lartë të rritjes së prodhimit të brendshëm bruto në rajon dhe inflacionin më të ulët. Inflacioni në Maqedoni është 25 për qind më i ulët se mesatarja evropiane, ndërsa rritja ekonomike në tremujorin e dytë të këtij viti arriti në 4,3 për qind“, thotë partia. Për borxhin, VMRO-DPMNE-ja pohon se bëhet fjalë për barrë të trashëguar: në vitin 2027 duhet të rifinancohen ose të kthehen kredi në vlerë prej 2,3 miliardë eurosh, ndërsa për vitin 2028 janë paraparë detyrime prej 2,7 miliardë eurosh. Reagimi përfundon me mesazhin: „Prandaj, kur Filipçe nuk di diçka më mirë, le të heshtë.“

Kryeministri Mickoski, nga ana e tij, theksoi se prodhimi industrial në tremujorin e tretë është pozitiv dhe se qarkullimi në industri është „pak mbi 5,5% më i lartë krahasuar me tremujorin e tretë të vitit të kaluar“.

Pyetjet të cilave pushteti nuk u përgjigjet

Pretendimet e Filipçes për „grup kriminal të organizuar“ dhe për „bandë“ janë akuza politike: asnjë gjykatë nuk ka vërtetuar diçka të tillë dhe publikisht nuk dihet për ndonjë aktakuzë kundër kryeministrit. Por pyetjet që ai i ngre mbeten të hapura: kush do të marrë kontrata pa tender deri në 120.000 euro dhe pse u shfuqizua kontrolli i Byrosë për Prokurime Publike; çfarë dinin Qeveria dhe Banka Popullore për Macurën përpara se t’ia hapnin derën e sistemit bankar maqedonas; ku përfundoi çdo euro nga huamarrjet e reja; dhe a do t’ua rrisë KRE-ja faturat qytetarëve para dimrit?

Për LSDM-në, përgjigjja është njëkohësisht politike dhe ligjore. „Për të gjitha këto do të ketë përgjegjësi“, thotë Filipçe. „Banda do të përgjigjet.“

Burimet: LSDM (deklarata për „bandën“), LSDM (deklarata për FMN-në), LSDM (Ligji për prokurimet publike), LSDM (Natasha Popoviq), Makfax (reagimi i VMRO-DPMNE-së), Telma (FMN-ja dhe deklarata e Mickoskit), DW (renditja sipas PBB-së), DW (shporta sindikale), Večer (energjia elektrike dhe ngrohja), DW (borxhi publik), Telma (votimi në Kuvend), Telma (mbrojtja e ligjit), Telma (reagimi i DOM-it), Blic (dyshimi kundër Macurës), Telma (limitet në Alta Bankë), Telma (seanca mbikëqyrëse), Tanjug (takimi në Nju Jork).

Foto: pamje nga video-mesazhi i Venko Filipçes, LSDM, 14 nëntor 2026