Pelister: rinovim infrastrukture, plan për gondoletë dhe sfida për mbrojtje

Rreth 10 kilometra nga Bitola, zhurma e qytetit zëvendësohet nga pyjet e molikës, ajri i freskët malor dhe natyra që për dekada e bën Pelisterin një nga vendet më të njohura në vend. I shpallur si parku i parë kombëtar para gati tetë dekadash, Pelister ende tërheq studiues dhe mijëra vizitorë çdo vit.

Administrata e parkut kohët e fundit ka punuar në rinovimin e infrastrukturës turistike — shtegun e shënuara, tabelat informuese dhe rregullimin e vendeve më të vizituara — me qëllim ta bëjë malit më të lehtë dhe më të sigurt për t'u përjetuar. Në zemër të parkut ndodhet hoteli "Molika", kapaciteti më i madh i akomodimit në Pelister, që pret më shumë mysafirë vendas dhe të huaj.

Qasje, projekt gondoletë dhe ruajtja e pyjeve

Pelisteri po tërheq gjithnjë e më shumë alpinistë, çiklistë dhe dashamirës të natyrës; rreth 50.000 vizitorë vijnë në park çdo vit. Një nga ankesat e përsëritura mbetet rruga drejt parkut — përmirësimi i infrastrukturës rrugore do të lehtësonte qasjen dhe do të rrite vizitorët.

Në plan është ndërtimi i një gondoletë nga Capari deri te Antena, një investim i vlerësuar mbi 58 milionë euro. "Propozimi ynë është që gondoleta të nisë nga zona e Caparit, nga një vend që do të përcaktohet më tej. Sektori i parë do të ishte një gondoletë për 10 persona deri te Shtëpia e Gjuetarëve, dhe prej aty me një gondoletë më të madhe, me kapacitet 80 persona, deri në majën e Pelisterit. Në stacionin ndërmjetës parashikohet një bar i vogël ose restorant, ndërsa pranë objektit të Radio-Televizionit Maqedonas në majë do të ndërtohej një restorant më i madh. Kjo infrastrukturë do të përdorej gjatë gjithë vitit. Për vizitorët parashikohet edhe një platformë rrotulluese për vëzhgim, që do të mundësojë pamje panoramike 360 gradë," tha Franc Furlan, ekspert për kabina nga Sllovenia.

Ekspertët nënvizojnë se zhvillimi duhet të shkojë paralelisht me ruajtjen e natyrës. Stuhia e fortë e vitit të kaluar la pasoja të rënda në pjesë të pyjeve të vjetra me molikë: shumë pemë u dëmtuan, prandaj prioritet është vendosja e një plani për menaxhim pyjor, pastrimi i zonave të dëmtuara dhe rinovimi natyror i pyjeve.

Përgjegjësia për ruajtjen e Pelisterit nuk përfshin vetëm institucionet — ajo fillon me çdo vizitor. "Në një nivel individual, ndoshta suedezët mund t'u mësojnë maqedonasve të mos hedhin plehra — në pyje. Në Maqedoni ndoshta ka fruta dhe perime më të mira se në Suedi, por ne jemi më të mirë sepse nuk hedhin plehra në natyrë. Kjo është mësimi që mund të nxirret nga populli suedez," tha Ola Solstrom, ambasador i Suedisë në Maqedoni.

Pelisteri është shtëpi e specieve të rralla dhe mbetet një nga pasuritë më të vlefshme natyrore të vendit. Përzierja e rinovimit të infrastrukturës, projektet e planifikuara me kujdes dhe ndërgjegjësimi publik do të përcaktojë nëse parku mund të zhvillohet pa humbur atë që e bën unik.

Raport: Emilija Misirlievski
Kamera: Zlatko Josifovski

Foto: material shtypi nga ngjarja