Rreth 40,000 persona mund të kenë diabet të pa diagnostikuar, thonë autoritetet

Autoritetet shëndetësore në Maqedoninë e Veriut thanë se rreth 40,000 njerëz mund të kenë diabet por nuk janë diagnostikuar ende, dhe apeluan për zgjerim të skriningut dhe masave parandaluese me rastin e Ditës Botërore të Diabetit më 14 nëntor, e cila sivjet mbahet nën moton «Veprim i hershëm për diabetin». Sipas të dhënave, rreth 135,000 persona në vend jetojnë me diabet, prej të cilëve rreth 4,000 kanë diabet tip 1.

Ekspertët paralajmërojnë për diagnoza të vona dhe simptoma të padukshme

Prof. dr. Irfan Ahmeti, drejtor i Klinikës Universitare për Endokrinologji, tha se diabeti po merr përmasa pandemike dhe se një pjesë e madhe e të sëmurëve nuk e dinë që e kanë sëmundjen. Ai përmendi të dhënat e Federatës Ndërkombëtare të Diabetit sipas të cilave 693 milionë njerëz në botë jetojnë me diabet dhe pothuajse 43 për qind prej tyre nuk janë të vetëdijshëm për sëmundjen.

Ahmeti theksoi se tek shumë pacientë me diabet tip 2 komplikimet tashmë janë prezente kur vendoset diagnoza, çka tregon për zbulim të vonshëm dhe nevojën për përfshirje më të madhe të sistemit shëndetësor. "Diabeti tip 2 në fazën fillestare, nëse nuk ka vlera të larta të sheqerit në gjak, mund të kalojë pa simptoma. Prandaj ne e quajmë edhe vrasës të heshtur, sepse shenjat nuk janë gjithmonë të pranishme", tha ai.

Prof. dr. Tatjana Milenkovik, kryetare e Shoqatës së Endokrinologëve dhe Diabetologëve të Maqedonisë, nënvizoi se parandalimi, ngritja e vetëdijes shëndetësore dhe fillimi i hershëm i terapisë janë të rëndësishme. Ajo theksoi se pacientët duhet të kenë qasje në trajtim adekuat, kontrolla të rregullta dhe teknologji moderne për monitorim që përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e jetës, veçanërisht për personat me diabet tip 1.

Ministri i Shëndetësisë Sasho Klekovski kërkoi një qasje më të gjerë shoqërore për parandalimin, duke nxjerrë në pah dietat e pashëndetshme dhe mungesën e aktivitetit fizik si faktorë kryesorë. Ai rekomandoi kufizimin e shitjes së ushqimeve të shpejta në shkolla, futjen e ushqimeve të freskëta dhe të shëndetshme, kopshtet shkollore dhe aktivitete që nxisin zakone të shëndetshme që në fëmijëri. Klekovski rifilloi idenë për një taksë mbi pijet me sheqer, duke theksuar se një masë e tillë ekziston në 110 vende dhe mund t’i nxisë prodhuesit të paguajnë taksën ose të riformulojnë produktet për të ulur përmbajtjen e sheqerit; ai solli shembullin që një variant i Fanta-s në vend përmban trefish më shumë sheqer se i njëjti produkt në Slloveni.

Për trajtimin, ministri tha se nuk është e mundur që të gjithë pacientët të trajtohen me «Ozempic» dhe se janë të nevojshme ndryshime në stilin e jetesës, aktiviteti i rregullt fizik dhe ushqimi i duhur; si udhëzues praktik ai përmendi rreth 8,000 hapa në ditë. Autoritetet gjithashtu njoftuan se janë siguruar sensorë për monitorim të vazhdueshëm të glukozës për të gjithë pacientët me diabet tip 1 deri në moshën 25 vjeç — rreth 800 persona, prej të cilëve 350 janë fëmijë, ndërsa të tjerët janë në moshën 18–25 vjeç.

Foto: Printskrin