Штериев предлага нови финансиски инструменти и активирање на домашниот капитал

Извршниот директор на Македонската берза, Иван Штериев, побара проширување на понудата на финансиски инструменти и поголемо активирање на домашниот капитал на 25. Јубилејна годишна конференција што се одржа во Охрид, по повод 30 години од основањето на берзата.

Според Штериев, вкупниот промет на Македонската берза заклучно со 15 септември изнесувал околу 89,8 милиони евра, што е приближно 8 отсто помалку во споредба со истиот период лани. Тој додаде дека класичното тргување е намалено за 27 отсто, додека блок-трансакциите се зголемени за околу 159 отсто.

Штериев истакна дека МБИ10 на 15 септември изнесувал 9 151 поен, што е за 8,9 отсто помалку во однос на крајот на 2025 година. "На плиток пазар, како нашиот, со мал број активни учесници, и релативно мали промени во расположението можат значајно да се почувствуваат", рече тој.

Проекти, инвестициски сметки и регионален ЕТФ

Како главни пречки Штериев ги наведе тесната понуда на инструменти и ограничениот прилив на нови инвеститори, додека домашните штедачи посегнуваат по странските пазари. За да се поттикне долгорочното вложување и учеството на граѓаните, тој предложи да се разговара за воведување на т.н. македонски инвестициски сметки.

Тој го презентираше и проектот со Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) за подготовка на домашните компании за пазарно финансирање. "За десет места се пријавени повеќе од 20 компании. Финалната селекција ќе се направи набрзо. Останува да се надеваме дека од оваа прва група компании ќе произлезе некоја што ќе каже: подготвени сме да ја отвориме и вратата на пазарот на капиталот", рече Штериев.

Тој додаде дека Македонската берза, заедно со уште седум берзи од регионот, работи на најава за регионален ЕТФ во кој ќе бидат вклучени и македонски акции, со планирано лансирање во втората половина на 2027 година.

Претседателката на Комисијата за хартии од вредност, Бујаре Абази, нагласи дека најважен капитал е довербата во пазарот и дека е неопходно активирање на пасивните заштеди на граѓаните и компаниите. "Пазарот на капитал не треба да се гледа како конкурент на банкарското кредитирање, туку како негово дополнување, особено за финансирање поризични и иновативни проекти", рече таа.

Абази додаде дека усогласувањето со ЕУ-регулативите треба да донесе попропорционални и појасни правила, а не дополнителен административен товар. Таа предупреди дека домаќинските инвеститори во последно време повеќе ги преферираат странските пазари: минатата година прометот во странство преку домашните членки надминал 110 милиони евра, а во првите шест месеци годинава надминал 89 милиони евра. Во нивниот фокус останува зголемување на понудата, унапредување на регулативата и враќање на штедачите кон домашниот пазар за да се постигне раст.

Фото: МИА