Gratë dominojnë shkencat, por mungojnë në teknologji — panel në FINKI

Gratë përbëjnë rreth 70 përqind të të diplomuarave në shkencat natyrore dhe matematikë në vend dhe më shumë se gjysma e kërkuesve janë gra, por pjesëmarrja e tyre në teknologji është dukshëm më e vogël: rreth 33 përqind e të diplomuarave në teknologjitë e informacionit dhe komunikimit janë gra dhe ato përbëjnë më pak se një të katërtën e fuqisë punëtore në sektorin e IT.

Këto ndryshime ishin në fokus të diskutimit panel “Kush kodon të ardhmen? – vajzat në STEM”, i mbajtur dje në kampusin e FINKI në Shkup. Ngjarja ishte pjesë e fushatës Wear the Change dhe karvanit kombëtar të organizuar nga Europe House dhe Delegacioni i Bashkimit Evropian.

Panelistët trajtuan pengesat strukturore dhe institucionale, stereotipet dhe pabarazitë që ndikojnë në qasjen dhe pjesëmarrjen e vajzave dhe grave në STEM. Mbështetja e kufizuar, ndjenja e jo-përkatësisë dhe mungesa e shembujve të dukshëm femërorë shpesh ndikojnë në zgjedhjet arsimore dhe profesionale.

Në panel morën pjesë Ambasadori i Suedisë Ola Sulstrem; Marijana Ilovska Zlatanovski, drejtoreshë ekzekutive për inovacione digjitale në Intertec.io dhe drejtoreshë për partneritete në Women in Tech North Macedonia; Prof. Dr. Ana Poceva Panovska nga Fakulteti i Farmacisë në Universitetin “Shën Kirili dhe Metodi” në Shkup (UKIM); dhe Prof. Dr. Nevenka Kiteva Rogleva nga Fakulteti i Elektroteknikës dhe Teknologjive të Informacionit (FEIT) pranë UKIM. Diskutimin e moderonte Andrea Ugrinoska nga Tiit! Inc. – Shkup.

Shënime nga paneli

Prof. Dr. Ana Poceva Panovska vuri në dukje ndryshimet afatgjata në arsimin farmaceutik dhe rezultatet kur hiqen pengesat. “Më shumë se njëqind vjet më parë, farmacia ishte një profesion i dominuar nga burrat. Sot, më shumë se 90 përqind e studentëve në fakultetin tonë janë gra. Ky ndryshim tregon çfarë ndodh kur i hapen grave mundësitë për arsim dhe zhvillim profesional,” tha ajo.

Marijana Ilovska Zlatanovski theksoi se ndonëse numri i grave në teknologji është rritur, mbeten pyetje mbi përparimin në pozicione udhëheqëse. “Me kalimin e viteve numri i grave në teknologji është rritur në mënyrë dramatike, por pastaj u shfaq një pyetje e re: çfarë bëjmë me gratë në pozicionet udhëheqëse në botën e teknologjisë? Jam e lumtur që sot punojmë për kapërcimin e atyre barrierave dhe inkurajimin e vajzave të marrin iniciativa më të mëdha. Pa dyshim ka përparim, por ka ende shumë për të bërë,” tha ajo.

Ambasadori Ola Sulstrem nënvizoi nevojën për investime afatgjata në arsim, kërkim dhe inovacion dhe për mbështetjen e të rinjve. “Besoj se e ardhmja e këtij vendi, e rajonit dhe e botës varet në masë të madhe nga gruaja e re që sot është 20 vjeçe, e cila pyet se çfarë vjen më tej dhe vendos se cilin rrugë do të marrë,” tha ai.

Prof. Dr. Nevenka Kiteva Rogleva foli për rrugën e saj në sektorin e energjisë, që tradicionalisht konsiderohet burrëror, dhe theksoi rëndësinë e interesit, njohurive dhe arsimimit të mirë. “Vij nga fusha e energjetikës, e cila tradicionalisht konsiderohet një profesion mashkullor. Por rruga ime profesionale tregon se interesi, njohuritë dhe baza e mirë arsimore janë shumë më të rëndësishme sesa stereotipet gjinore. Mbështetja nga familja dhe mësuesit është veçanërisht e rëndësishme që vajzat e reja të inkurajohen të ndjekin interesin e tyre për shkencën dhe teknologjinë,” tha ajo.

Sesioni përfundoi me një segment pyetje-përgjigje me publikun. Panelistët paralajmëruan se kur vajzat dhe gratë nuk kanë kushte të barabarta për të zhvilluar potencialin e tyre, shoqëria humbet mundësi për inovacion, perspektiva të ndryshme dhe zgjidhje më efikase.

Foto: material shtypi nga ngjarja