Keqpërdorim në prokurime publike – vepër e re në Kodin Penal me dënim deri 15 vjet

Kodi i ri penal i Maqedonisë së Veriut përfshin një vepër të veçantë penale me titull „Keqpërdorim në prokurimet publike ose në marrëveshjet partneritet publik‑privat“, e vendosur menjëherë pas dispozitave për keqpërdorim të detyrës zyrtare dhe autorizimit.

Në ligjin e mëparshëm, i cili ishte në fuqi para ndryshimeve të kontestuara të vitit 2023, dispozita për keqpërdorimet lidhur me prokurimet publike parashikonte dënim deri në 20 vjet burg. Teksti i ri zvogëlon dënimin maksimal në deri në 15 vjet kur është siguruar ose shkaktuar një përfitim ose dëm i rëndësishëm pasuror. Si me ndryshimet e janarit të këtij viti, edhe kodi i ri liston procedura konkrete që do të konsiderohen keqpërdorim në prokurime publike.

Fjalë për fjalë nga neni i propozuar 461

"Zyrtari ose personi përgjegjës që, në kundërshtim me ligjin, do të lidhë një marrëveshje partneriteti publik‑privat ose një kontratë koncesioni, ose në procedurën e prokurimit publik do të prokurrojë mallra, shërbime ose punë pa zhvilluar procedurën e prokurimit publik në rastet kur ishte i detyruar ta bëjë, bën ndryshime në kontratën ose marrëveshjen kornizë gjatë vlefshmërisë së tyre në kundërshtim me ligjin ose përtej pragut të vlerës të përcaktuar me ligj, në kundërshtim me kushtet ligjore bën ndryshime në kontratën ose marrëveshjen kornizë gjatë vlefshmërisë së tyre, përcakton kushtet dhe elementët e tjerë të prokurimit publik në kundërshtim me dispozitat ligjore për përcaktimin e specifikimeve teknike me qëllim për të favorizuar një pjesëmarrës në procedurën e prokurimit publik dhe kështu për vete ose për të tjerët do të përfitojë ndonjë përfitim ose do t'i shkaktojë dëm një tjetri," propozohet të shkruhet në nenin 461 të Kodit të Ri Penal.

Komisioni Evropian vëren në raportin e tij të fundit se, edhe pse ndryshimet e janarit rivendosën një dispozitë për keqpërdorim në prokurime, formë‑tekstet e reja kanë një përmasë shumë më të ngushtë se ligji para vitit 2023 — duke mbuluar vetëm dy baza — dhe kjo konsiderohet tepër e kufizuar për të përfshirë manipulimet e tjera serioze proceduriale gjatë procesit të tenderimit.

Darko Kostadinovski, kreu i Gjykatës Kushtetuese, tha se nuk ka parë ende Kodin e ri Penal dhe shprehu shpresën që gabimet e bëra disa vite më parë të korrigjohen. Ai paralajmëroi: "Si mund të sundojë pandëshkueshmëria në vendin tonë; nuk duhet të ketë të paprekshëm."

Kodi i ri përfshin edhe një vepër të re të titulluar "Rrezikimi i stabilitetit të sistemit bankar". Kodi i ri Penal dhe Kodi i ri i Procedurës Penale u botuan sot në ENER, ku qytetarët dhe palët e interesuara mund të paraqesin vërejtje dhe komente, dhe më njëkohësisht tekstet janë nën shqyrtim edhe nga Komisioni Evropian, i cili pritet të japë një mendim si pjesë e Agjendës së Reformave.

Foto: material shtypi nga ngjarja